Ο Λέων Τολστόι (ρωσικά Лев Николаевич Толстой - Λεβ Νικολάιεβιτς Τολστόι) ήταν Ρώσος συγγραφέας. Γεννήθηκε στη Γιάσναγια Πολιάνα το 1828 και από το 1844 ως το 1847 σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Καζάν. Προσπάθησε να βρει το αληθινό νόημα του Χριστιανισμού, πιστεύοντας πως σκοπός της ζωής δεν είναι να εξυπηρετεί την κατώτερη ζωική φύση, αλλά τη φωτεινή δύναμη, που βρίσκεται στα βάθη της ανθρώπινης ψυχής και η οποία βοηθάει τον άνθρωπο να αναγνωρίζει το αγαθό. Εκτός όμως από αυτές τις αντιλήψεις, ο Τολστόι κατάφερε ν' απεικονίσει με απαράμιλλο τρόπο τη ρωσική κοινωνία της εποχής του και με την αναπαραστατική δύναμη της τέχνης του να δώσει εκπληκτικούς πίνακες από τη ζωή της τσαρικής Ρωσίας του 19ου αιώνα. Αν και καταγόταν από πλούσια οικογένεια, αφοσιώθηκε με μεγάλη αγάπη στους μουζίκους, βοηθώντας τους και μελετώντας τη ζωή τους. Γεμάτος θρησκευτική έξαρση και δεμένος με τα προβλήματα της εποχής του, προσπάθησε να βρει γιατί υποφέρουν οι άνθρωποι και προσπάθησε να απελευθερώσει τον άνθρωπο και να αποκαταστήσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Ως καλλιτέχνης ο Τολστόι διακρίνεται για τη βαθιά γνώση των κρυφών πτυχών της ψυχής και την άμεση καθαρότητα του αισθήματος. Το έργο του είχε τεράστια σημασία και άσκησε γόνιμη επίδραση στη ρωσική και στην παγκόσμια λογοτεχνία.
Το Ημερολόγιο Σοφίας, έργο των τελευταίων χρόνων της ζωής του Τολστόι, είναι το βιβλίο που ο ίδιος θεωρούσε ως τη σημαντικότερη συνεισφορά του στην ανθρωπότητα. Διαβάστηκε πολύ στην προεπαναστατική Ρωσία, απαγορεύτηκε και ξεχάστηκε την εποχή του Κομμουνισμού, για ν’ ανακαλυφθεί, ευτυχώς, ξανά πριν από μερικά χρόνια. Είναι ένας καθημερινός οδηγός που φωτίζει το μονοπάτι μιας ουσιαστικής ζωής μ’ ένα φως που δεν σβήνει ποτέ. Το Ημερολόγιο Σοφίας αδίκως λογοκρίθηκε για έναν αιώνα, κι αξίζει αναμφισβήτητα μια θέση ανάμεσα στα λίγα βιβλία στην ιστορία μας που δεν θα σταματήσουν ποτέ να μας διδάσκουν τι είναι σημαντικό στη ζωή.
Μέσα σ’ αυτό το απάνθισμα θρησκευτικών και φιλοσοφικών σκέψεων τις οποίες ο Τολστόι άντλησε απ’ την παγκόσμια πνευματική κληρονομιά, κάθε ένας από μας μπορεί να βρει κάποια λόγια που θ’ αγγίξουν την ψυχή του και θα τον φέρουν πιο κοντά στην ουσία των πραγμάτων, την οποία τόσο επίμονα αρνείται σήμερα ο πολιτισμός μας.
Ελπίζω οι αναγνώστες του παρόντος βιβλίου να βιώσουν το ίδιο αίσθημα καλοσύνης και ανάτασης που βίωσα κι εγώ όταν εργαζόμουν για τη δημιουργία του, και που βιώνω πάλι και πάλι, όταν το ξαναδιαβάζω κάθε μέρα...
ΧΑΤΖΗ-ΜΟΥΡΑΤ
